Op de website
van KokkieBlanda wordt zowel de moderne Indonesische
taal, het Bahasa Indonesia, gehanteerd als de oude Maleise spelling.
De reden hiervoor is dat de website zowel Indische als Indonesische
recepten aanbiedt. Vaak komt u in recepten de dan ook meer fonetisch
Maleise spelling tegen. Het grootste verschil in de twee spellingen
is, dat de vroegere lettercombinaties tj, oe, dj en de letter j na 1972
geschreven worden als respectievelijk c, u, j en y. Vergelijk bijvoorbeeld:
ketjap – kecap; koenjit – kunyit; djeroek – jeruk;
djinten – jintan.
Oosterse
producten en kruiden (naamgeving en gebruik)
Kruiden zijn in de oosterse keuken belangrijke ingrediënten: de
geur en de smaak ervan bepalen de verschillende gerechten. Verse kruiden
bepalen de smaak altijd sterker dan de gedroogde vorm. Gedroogde en
gemalen kruiden moet u altijd in goed afgesloten trommeltjes of potjes
bewaren. Ongemalen kruiden behouden hun smaak langer dan de gemalen
producten. In de oosterse keuken worden kruiden gebruikt die onder verschillende
namen worden aangetroffen. Een aantal veel voorkomende producten, hun
synoniemen en het gebruik ervan treft u hieronder aan.
Agar-agar
Een plantaardig, uit zeewier vervaardigd geleer- of bindmiddel, voor de
bereiding van onder andere vruchtenpudding en jam (gelei). De bindkracht
is tweemaal zo groot als die van (dierlijke) gelatine. Agar-agar is verkrijgbaar
in de vorm van licht geperste stangen (kanten), vlokken, strengetjes en
poeder. 1 gr agar-agar vervangt 3 gr gelatine. Agar-agar stijft sneller
op en blijft ook buiten de koelkast stijf. 1 gr agar-agar laat 1 dl waterige
vloeistof (sap, bouillon) geleren. Voor gemengde vloeistoffen waarin melk
of eiwit is verwerkt, is wat meer nodig. Vlokken lossen makkelijker op
dan stangen en kunnen direct in de voor het recept benodigde (koude) vloeistof
worden geweekt (10 minuten). Stangen moeten eerst in ruim water worden
geweekt en daarna goed uitgeknepen. De geweekte agar-agar wordt in (een
gedeelte van) de benodigde vloeistof onder roeren zachtjes gekookt tot
hij helemaal is opgelost. Dit stroopje kan dan, nog warm en vloeibaar,
aan het gerecht worden toegevoegd, tenzij het een koude massa betreft
die stijfgeklopte slagroom en/of eiwit bevat; laat het agar-agarstroopje
dan zover afkoelen, dat het nog net vloeibaar is. Een te koud en stijf
geworden stroopje kunt u door verwarmen weer vloeibaar maken. Omdat agar-agar
door afkoeling gauw stijf wordt, moet u goed roeren als u het stroopje
bij de massa giet, liefst met een garde, maar vooral niet te lang (een
paar tellen) en niet met de staafmixer.
Asem
Asem (het samengeperste vruchtvlees (met pit) van de tamarinde) Het heeft
een mild zure smaak en wordt in de oosterse keuken gebruikt om er het
vlees mee in te wrijven, waardoor dat malser wordt. Toepassing: los een
stukje asem van ongeveer 2 cm op in enkele lepels heet water. Laat dit
enige uren staan en zeef het daarna. Het asemwater is dan klaar voor gebruik.
Asem kan ook (in plakjes) worden gedroogd en is in potten verkrijgbaar
onder de naam: keukentamarinde. Asem wordt in gebruikt in de gevallen
waarin enigszins zure toepassingen worden gewenst. De mild zure smaak
maakt asem bijzonder geschikt als smaakmaker in gebak en vruchtensiropen.
Meestal staat in de gerechten wel omschreven hoe u het moet gebruiken
(gedroogd of anderszins). Asem-water: Week 1/4 pakje asem in 1 1/2 dl
lauw water. Wrijf met de vingers de vezels van de pitten en zeef daarna
het vocht.
Atjar
Atjar In de Indonesische keuken Krijgt u bij de maaltijd vaak een schaaltje
atjar: groenten in het zuur. Door de bereiding met azijn is dit bijgerechtje
lang houdbaar. De ingrediënten zijn bijv. kool, wortel, taugé,
komkommer en tomaat.
Bamboe
(Reboeng)
Spruiten (shoots) hiervan worden in blikvorm verkocht. Restanten kunnen
worden ingevroren. Bamboescheuten De verse scheuten van de jonge bamboe
zijn zacht en een beetje zoet van smaak. In Nederland zijn bamboescheuten
in plakjes gesneden in blik te koop. Lekker in vlees- en groentegerechten.
Voeg bamboescheuten altijd pas op het laatste moment toe en warm ze alleen
even door; dan blijven ze knapperig.
Bamboespruiten
Een roomkleurige taps toelopende groente die veel in de Aziatische keuken
wordt gebruikt. Als ze vers wordt gekocht en als de harde buitenkant is
verwijderd, moet ze nog lange tijd worden gekookt. Het is veel eenvoudiger
om ze in blik te kopen, in alle Aziatische winkels en in veel westerse
supermarkten zijn die blikken te koop.
Bawang
(ui/knoflook)
Bawangs zijn er in de Indonesische gerechten meestal in twee soorten,
de bawang merah ofwel de rode ui die ook mag worden vervangen door de
witte ui en de bawang putih wat voor knoflook staat.
Beni
sho ga (een vast ingrediënt bij sushi)
Een zoete ingelegde gember van alleen heel jonge gemberwortel, waardoor
de kleur rood is.
Boemboe
Fijngewreven kruidenmengsel. Voor veel Indonesische gerechten kunt een
boemboe kopen.
Cengkeh
(tjengkeh)
Is de kruidnagel. Wordt in geringe hoeveelheden in gerechten gebruikt,
omdat het een bijzonder sterk kruid is.
Chilipepers
Hoe kleiner de peper, hoe heter. Grote pepers zijn meestal niet zo scherp.
Vandaar dat de rode en groene Spaanse chilipepers het mildst zijn en de
balonvormige madame Jeanette en de kleine pepertjes het heetst.
Citroengras
(Sereh Daoen)
Een aromatische grassoort met kleine dikke wortels, die, als ze gestampt
worden, een sterke citroengeur afgeven. Spits toelopende stengels. Als
de verpakte poeder wordt gebruikt (sereh), is een theelepel vergelijkbaar
met een verse stengel. Desnoods kan een geraspte citroenschil als vervangingsmiddel
worden gebruikt. Verwijder het citroengras voor het serveren uit het gerecht.
Daun
(Daoen)
Met daun wordt blad aangeduid. Daun jerukperut is dus het blad van de
djeroek poeroet. In veel Indonesische gerechten wordt het blad van een
plant als smaakmaker gebruikt. Meestal worden ze meegekookt, soms ook
wel gefruit. Ze zijn in de betere Indonesische toko te koop en soms ook
op de markt. Als u ze vers kunt krijgen, is dat te prefereren boven de
gedroogde vorm. Enkele van de meest gebruikte volgen hier: daun jerukperut,
geeft een enigszins citroenachtige smaak aan een gerecht; daun salam,
lijkt enigszins op laurierblad; daun sereh, ook wel citroengras geheten,
maar heeft een zeer eigen smaak en anders dan van het jerukperutblad.
Daon
Salam
Indonesisch laurierblad.
Dendeng
Gedroogd, gekruid vlees (dunne lappen) waarvoor oorspronkelijk hertevlees
werd genomen. Tegenwoordig wordt dendeng gemaakt van varkens- of runderlappen.
U kunt dendeng bakken en toevoegen aan rijst, of het als smaakmaker aan
gerechten toevoegen. De smaak is enigszins zoet.
Djagoeng
Maïs.
Djahé(Gemberwortel)
Vers, ingemaakt, gedroogd of in poedervorm te koop. Van de wortelstok
kunnen schijfjes worden gesneden die na gebruik in de gerechten weer moeten
worden verwijderd. De wortelstokken kunnen in de diepvries worden bewaard.
Djinten
(Komijn)
In poedervorm verkrijgbaar. Het is een nogal sterk kruid en u moet er
dan ook niet te veel van gebruiken. In de Indonesische gerechten is het
bijna altijd de djinten putih, ofwel de 'witte' djinten.
Ebbie
Gedroogde garnalen. Deze gedroogde garnalen zijn ook in poedervorm verkrijgbaar.
U moet ze meestal weken of fijnstampen.
Eiermie
Eiermie is gemaakt met ei, waardoor het zachter en voller van smaak is
dan gewone mie. Leg deze mie even in kokend water en hij is gaar. Eiermie
is in verschillende lengtes en diktes verkrijgbaar.
Emping
Soort kroepoek, gemaakt van vruchtvlees van de belindjoenoot ("vegetarische
kroepoek"). Moet kort in hete olie worden gebakken. Vooral niet te
lang, anders wordt het bitter. Droog bewaard is emping lang houdbaar.
Emping wordt wel geserveerd bij gado-gado. Het werkt enigszins laxerend
dus eet er niet te veel van. Aan de enigszins bittere smaak moet men wennen,
maar het is bijzonder lekker.
Foelie
Is de oranje, netachtige 'zaadrok' die de muskaatnoot omsluit en wordt
als afzonderlijke specerij gedroogd en meestal gemalen. De smaak is iets
zachter en is perfect voor soepen en zoete gerechten.
Galangawortel
(laos)
Wortels met een aromatische smaak die lijkt op gember. Laos wordt in dunne
plakjes meegekookt met allerlei gerechten.
Garnalenpaste
Een scherp ruikende pasta gemaakt van gedroogde garnalen. Het geeft een
erg eigen smaak aan het eten en er is geen vervangingsmiddel voor. Het
wordt verkocht in kleine plakjes in Aziatische winkels en kan lang worden
bewaard in een luchtdichte bak.
Kelapa
Is de kokos, waarvan onder andere de santen wordt gemaakt. Het wordt in
diverse gerechten en toepassingen gebruikt. Ook is het in diverse vormen
te koop.
Keloewek
(nootsoort)
Heeft een harde schil met zwarte, vrij zachte, inhoud. Wordt vaak gebruikt
als kruid of kleurmiddel bij allerlei vleessoorten. Toepassing: kraak
de noot, haal de pit eruit en stamp of snijd die fijn. Vermeng dit met
wat water.
Kemangi
(citroenbasilicum)
Kemangiblaadjes worden gebruikt om gerechten mee te versieren. Het is
te vergelijken met het gebruik van peterselie.
Kemirie
(soort amandel)
De geurige kemirienoot groeit aan een inheemse boom (de kemirieboom) uit
Oost-Indonesië De noot is zeer olierijk en leverde, voor de petroleum-tijd,
de meest gebruikte lampolie in Indonesië. Voor het gebruik moeten
ze worden fijngewreven, gemalen of geraspt. Daarna worden de noten gepoft
of gebakken; ze geven het gerecht dan een speciale nootachtige smaak.
Deze sterk smakende noot, is gepeld verkrijgbaar. U kunt de noten eventueel
eerst poffen op zacht vuur, waarbij u een pan met een dikke bodem gebruikt.
De noten hebben de grootte van een hazelnoot.
Kenari
Is een Indonesische zoete amandel.
Kentjoer
(wortelstok van de Kaempferia Galang)
Als kruid wordt het verkocht als wortelstok, als knolletjes, in poedervorm
en in gedroogde vorm. Verder vindt u Galanga-olie als een etherische olie.
Geconcentreerd heeft deze olie een heel sterke geur bij het koken is het
meer een geurversterker dan een smaakversterker. De olie wordt vaak als
geurversterker voor andere kruiden gebruikt. Omdat kentjoer een nogal
sterk kruid is, moet u er zeker niet meer dan de aangegeven hoevelheid
van gebruiken. Evenals de olie heeft het kruid een zeer sterke, doordringende
smaak en geur, waardoor elk gerecht waarin dit kruid voorkomt, een geheel
eigen karakter krijgt.
Kerrie
Gemengde specerij, bestaande uit o.a. gemalen Spaanse peper, gemberpoeder
en kurkuma. De smaak kan daardoor per merk sterk verschillen.
Kerrybladeren
Kleine aromatische bladeren, die het best vers kunnen worden gekocht.
Eventueel kunnen gedroogde bladeren worden gebruikt, maar dan in een grotere
hoeveelheid.
Ketela
Cassave
Ketimoen
Komkommer
Ketjap
(sojabonensaus)
De basis van ketjap vormen de sojabonen. De hieraan toegevoegde kruiden
bepalen de smaak van de afzonderlijke soorten. Ketjap kan heel erg zoet
(seding), minder zoet (manis) en zout (asin) zijn. De ketjap manis wordt
het meest gebruikt. Ketjap benteng manis is Indonesisch, zoet. Ketjap
benteng asin is Indonesisch, zout. Chinese sojasaus is bitter tot licht
zuur.
Ketoembar
(Koriander)
Is in poedervorm verkrijgbaar. Wordt bijna altijd in combinatie met djinten
gebruikt. Het is een enigszins 'zoet' kruid.
Kha
Een Thaise gemberwortel, die groter en lichter is dan de algemeen bekende
soort. De plant wordt vrijwel niet buiten zuidoost-Azië verbouwd,
maar de wortels zijn in gedroogde vorm in de betere Aziatische winkels
verkrijgbaar en kunnen lange tijd bewaard blijven.
Klapper
Kokos
Koenir
of koenjit
Wortelstok van de kurkumaplant, oranje-geel (daarom ook wel Geelwortel
genoemd). Het is een veel voorkomend kruid in de Indonesische keuken.
Het wordt het meest in poedervorm gebruikt, maar ook wel als knolletje.
Het levert een kerrieachtig kruid op en is in de gerechten waarin het
voorkomt, één van de belangrijkste smaakmakers. Pas op voor
de gele kleur, want die krijgt u niet meer uit uw kleding.
Kokosmelk
of santen
In veel gerechten uit de oosterse keuken wordt kokosmelk (santen) gebruikt.
Als verse kokosnoten beschikbaar zijn, wordt de melk gemaakt door het
vruchtvlees te raspen en vervolgens uit te knijpen met water. In het algemeen
zal het vruchtvlees van een kokosnoot 75 ml dikke kokosmelk opleveren.
Om dunne melk te krijgen, moet het gemalen vruchtvlees nog een of een
aantal malen worden uitgeknepen. Het vocht, dat in de jonge groene kokosnoten
zit en dat vaak kokosmelk wordt genoemd, is eigenlijk kokoswater. Als
er geen verse kokosnoten voorhanden zijn, kan de ingeblikte of de ingevroren
soort worden gebruikt. Er zijn diverse santen- producten te koop: Kokosmelk:
kant en klaar te koop in blik. Kan zonder verdere bewerking direct in
gerechten worden gebruikt. Let op: er is ook gezoete kokosmelk te koop,
deze kunt u meestal niet gebruiken in hartige gerechten. Kokoscréme:
geconcentreerde kokosmelk in blokvorm. Voor kokosmelk kunt u 100 gr kokoscéme
(= 1/2 blok) verdunnen met 5 dl heet water. Gedroogde geraspte kokos:
in zakjes te koop. Voor 1/2 liter kokosmelk 250 gr gedroogde geraspte
kokos met 1/4 liter kokend water overgieten. Dit mengsel 5 minuten laten
staan, zeven en de kokos goed uitdrukken. Het vocht opvangen. Nogmaals
1/4 l kokend water over de kokos schenken, weer 5 minuten laten staan,
zeven en het vocht uit kokos drukken. Voor een extra geconcentreerde kokossmaak:
de gedroogde kokos in een blender of keukenmachine doen, overgieten met
1/2 liter kokend water en de machine 2 minuten laten draaien. Het mengsel
5 minuten laten staan en daarna zeven. Verse geraspte kokos: De kokosnoot
opent u als volgt: de drie ogen met een beitel of scherpe schroevendraaier
insteken. Het sap uit de kokosnoot laten lopen. Vervolgens de noot met
een hamer en beitel splijten, het vruchtvlees eruit schrapen en raspen.
Volg daarna de werkwijze van gedroogde kokos.
Koriander
(Ketoembar)
Dit is een belangrijk bestanddeel van de oosterse keuken. De zaden, de
bladeren en de wortels worden allemaal gebruikt en alles heeft zijn eigen
smaak. Hoewel koriander behoort bij de westerse peterseliesoorten, kunnen
die niet als vervangingsmiddel worden gebruikt. De zaden zijn eenvoudig
te verkrijgen en de gedroogde bladeren en wortels zijn te koop in de betere
Aziatische winkels.
Kroepoek
Van kroepoek bestaan vele soorten, waarvan In Nederland verkrijgbaar zijn:
kroepoek oedang (van meel en garnalen), kroepoek melindjo (van de melindjonoten),
kroepoek palembang (van vis en meel) en kroepoek emping (van notenmeel).
Bij toko's kunt u grote vellen kant en klaar gebakken kroepoek kopen,
meestal per 3 verpakt. Dat is voldoende voor 6 personen. De roze kroepoekvellen
zijn gemaakt van garnalen (kroepoek udang). De lichte kroepoekvellen zijn
gemaakt van vis en hebben een neutrale smaak. Als u zelf kroepoek wilt
maken, heeft u een vrij grote frituurpan nodig. Verhit de olie of het
vet tot 180 °C en steeds een gedroogd velletje kroepoek in het hete
vet laten zwellen. De kroepoek zo snel mogelijk uit het vet nemen en op
keukenpapier laten uitlekken. Het wordt vrij snel bitter.
Kusa
Vruchtgroente die lijkt op de kalebas of pompoen.
Laboe
slam (aardpeer)
Peervormige witte/lichtgroene vruchtgroente met stevig vruchtvlees.
Laksa
(of soe-oen)
Fijne, glazige Chinese vermicelli, gemaakt van katjang idjoe meel. Deze
Chinese vermicelli moet voor gebruik in kokend water worden geweld. Wordt
in verschillende sajoers toegepast. Laksa wordt ook in de Chinese keuken
gebruikt, vandaar dat men het ook wel Chinese vermicelli noemt. In gekookte
toestand is laksa taaier en geleiachtiger dan vermicelli. Beter is daarom
laksa niet mee te koken, maar met kokende bouillon te overgieten.
Laos
of langkoeas
Gemberachtige wortelstok (vers of in poedervorm). Van de verse laos schilt
u de wortelstok. Het binnenste kunt u fijnhakken of uitpersen in een knoflookpersje.
Als u van de wortelstok een stukje gebruikt, moet dat later weer worden
verwijderd. Er zijn twee soorten laos en in de keuken wordt meestal de
zgn. 'witte' laos gebruikt. Ook deze is te koop in poeder en als wortelstok.
Afhankelijk van het gerecht, gebruikt u de ene keer de poeder en de andere
keer plakjes. Vooral in Sayur's (sayoer), zijn de schijfjes boven het
poeder te prefereren, maar in sambal gorengs wordt meestal de poedervorm
gebruikt.
Lombok
(Spaanse peper, rood en groen)
Het verschil tussen de groene en de rode Spaanse peper is dat de rode
rijp en dus scherp is, terwijl de groene nog niet rijp en daardoor zachter
is. Een goede vervanging voor de lomboks vormen sommige sambals, waarvan
de basis uit lomboks bestaat. Lomboks komen in veel gerechten voor en
geven er de pikante smaak aan. In Indonesië worden zij veelal aangeduid
als Cabe (tjabe) en komen zij in drie variteiten voor, te weten de cabe
merah, cabe hijau en de kleinste en tevens de 'heetste' van de drie de
cabe rawit.
Nootmuskaat
Afkomstig uit Indonesië, is de pit van een vlezige okergele vrucht,
die op een abrikoos lijkt. De noot wordt gebruikt voor zowel zoete als
hartige gerechten. Vers geraspte noten geven de meeste smaak.
Palmsuiker
Een sterk geurende suiker die wordt verkregen uit het sap van de Palmyra
palm. Na het bereiden wordt de suiker meestal verkocht in kleine stukken,
maar is ook verkrijgbaar in blik. Hoewel de smaak duidelijk anders is
kan desgewenst zachte bruine suiker worden gebruikt.
Pandan of pandanus
Zwaardvormig groen blad van de gelijknamige heester (wordt wegens de geur
en/of de kleur in gerechten verwerkt).
Pandan
Is een klein plantje met een bijzonder geurig blad. Het kan meegekookt
worden in verschillende gerechten en geeft daaraan dan een eigen karakter.
Ook in rijst wordt het soms meegekookt en geeft dan de bekende pandanrijst.
De bladeren kunnen heel worden gebruikt bij het koken en moeten dan voor
het opdienen worden verwijderd of ze kunnen fijngehakt en vermengd met
water worden gebruikt als pasta. Ze voegen zowel kleur als smaak toe aan
het eten en omdat er geen vervangingsmiddel is, kan eventueel een wat
groene kleurstof worden gebruikt als ze niet voorhanden zijn.
Petehbonen
(zgn. stinkbonen, groen)
Vers of ingemaakt verkrijgbaar (in blikken, in potten of als diepvriesproduct).
In de potten zijn ze gezouten. Restanten uit een blik kunnen weer worden
ingevroren. Ze worden vooral gebruikt in de sambals en de sajoers. De
peteh- of petaiboon groeit als peulvrucht aan de petehboom. Ze zijn bij
veel Indische toko's vers te koop en zijn dan meestal afkomstig uit Suriname.
Petehbonen kunnen heel goed in de diepvries bewaard worden. Ze drogen
niet uit en de bonen blijven mooi groen. Petehbonen worden meegekookt
om smaak en geur af te geven aan het gerecht. In Indonesië worden
ze ook in de schil gepoft, gepeld en in kommetje als voorafje of als bijgerecht
geserveerd (zoals in zuidelijke landen de olijf gegeten wordt).
Piment
Piment, ook wel nagelpeper genoemd, is afkomstig van de onrijpe gedroogde
bessen van de piment- of nagelpeperboom die onder andere in Cuba, Jamaica
en Mexico groeit. De vrucht is iets groter dan een peperkorrel en grauwbruin
van kleur en wordt gemalen verwerkt. De smaak van deze specerij is nogal
gemengd: peper, nootmuskaat, kaneelpoeder en kruidnagel. Vandaar dat gemalen
piment ook wel wordt aangeboden onder de naam all-spices. De toepassing
van piment is divers. Het past in zure, zoute maar ook in zoete gerechten;
het smaakt lekker in visgerechten, maar ook in vlees- of groentegerechten.
Pisangblad
De gedroogde bananebladeren zijn in Nederland in diepvriesverpakking verkrijgbaar,
maar ze zijn tamelijk kostbaar. U kunt ze vervangen door aluminiumfolie,
waarbij dan de aparte bananebladsmaak, die aan het gerecht een heel eigen
smaak geeft, natuurlijk is verdwenen.
Rijstazijn
Wordt gemaakt van rijstwijn. Het heeft een delicate, zachtzure smaak.
Het is ook een lekkere azijn in dressings bij salades.
Salamblad
(een soort laurierblad)
Deze bladeren van de Indonesische laurier wijken in smaak iets af van
de laurierbladeren die wij kennen, maar kunnen er zeeer goed door worden
vervangen. De blaadjes worden na eerst afgewassen te zijn, met de gerechten
meegestoofd. Na gebruik weer verwijderen.
Steranijs
Is de achtpuntige vrucht van een boom van de magnoliafamilie en bevat
dezelfde olie die in anijszaad voorkomt. De smaak is kruidig zoet en lijkt
meer op die van zoethout dan op die van anijs. In de keukens van het Verre
Oosten worden gerechten met varkensvlees, kip of eend met deze specerij
op smaak gebracht. Steranijs is goed te combineren met peper, kruidnagel,
venkel, kaneel en gember.
Tahoe
Tahoe, gestremde sojamelk, wordt gemaakt van sojabonen die worden geweekt,
gemalen, gemengd met water, daarna kort gekookt en in een vorm geperst.
Tahoe is een bekend product in Azië. In Indonesië heet het tahoe,
in China doufu en in Japan tofu. Tahoe is eiwitrijk en rijk aan calcium.
Het bevat weinig vet, is vrij van cholesterol en caloriearm (70 kcal per
100 gr). Het is vers of vacuüm verpakt te koop. Bewaar verse tahoe
(maximaal 5 dagen in de koelkast) onder water en ververs elke dag het
water. Tahoe is een volwaardige vleesvis-zuivelvervanger en krijgt zijn
smaak door het te marineren of met zout te bestrooien en in olie te bakken
voordat u het verder verwerkt. Ook wordt tahoe vaak met kruiden tot balletjes
gedraaid en gefrituurd.
Tamarindewater
Wordt gemaakt door verse of gedroogde tamarindebonen 15 tot 20 minuten
in koud water te weken en daarna de vloeistof door een fijne zeef te persen.
Het geeft een erg goed te onderscheiden zurige smaak en moet in kleine
hoeveelheden worden gebruikt.
Taugé
(ontkiemde kleine groene erwten)
Taugé is het kiemplantje van de groene mungboon. Het is een veelzijdig
ingrediënt. Gebruik taugé vers in een salade of heel even
meegewarmd in een roerbakschotel.
Tempé(platte
koeken van sojabonen)
Aan dit samengeperste sojabonenmengsel is een schimmel toegevoegd, die
ervoor zorgt dat het geheel lichter verteerbaar is. Tempeh wordt verkocht
in plakken. Kan beperkt in de diepvries worden bewaard.
Terasi,
Trasi, Trassi of Trassie
Gefermenteerde gemalen garnalen. Trassie wordt uitsluitend in kleine hoeveelheden
toegepast. Het heeft een doordringende geur, die minder sterk is in het
voorgebakken product, dat ook verkrijgbaar is. De smaak is in sterke mate
bepalend voor het gerecht. Trassie wordt in de Indonesische keuken veel
gebruikt. Goed afgesloten in een jampotje bewaren.
Vijfkruidenpoeder
Een kant en klaar mengsel, bestaande uit kaneel, kruidnagel, anijs, venkel
en steranijs. Wordt zowel voor zoete als hartige gerechten gebruikt.
Hieronder
staan de overige woorden met in het kort een verklaring
A
Adas; venkel anijs
Agar-agar; bindmiddel als gelatine, gemaakt van zeewier
Ajer pandan; pandanwater
Ang-khak; rode rijst (Chinees)
Asem; vrucht van de tamarinde
Asem garem; asem met zout
Asem manis; zoetzure asem
Asin; gezouten
Atjar; zuur van verschillende groenten of vruchten
Ayam; kip
B
Babi; varken
Babi susu; speenvarken
Bajem; spinazie
Bawang; ui
Bawang merah; rode ui
Bawang-mudablaadjes; jonge uienblaadjes
Bawang putih; knoflook
Bawang timor; wit uitje (zilveruitje)
Bebek; eend
Bebotok; gerecht in pisang- of koolbladeren, dan gestoomd/gekookt
Beligo; kalebas
Bidji; pitje, zaadje
Bidji delima; granaatappelpitjes
Biding; houten prikker
Blimbing; zure vrucht
Bubur; pap, brij
Bumbu; kruiden
Buwah-atap; vruchten van de suikerpalm
D
Dadar; omelet
Daging; (rund)vlees
Daon; blad
Daon bawang; uienblad
Daon bliendju ; bliendjoeblad
Daon kemangi; kemangiblad
Daon pandan; blad van de pandanusboom
Daon sesawi; blad van de mosterdplant
Delima; granaatappel
Dendeng; gedroogd gekruid vlees
Djagung; trials
Djahé; gember
Djeruk kiemkit; citrusvrucht
Djeruk manis; sinaasappel
Djeruk-nipis; citrusvrucht
Djeruk-purut; citroen
Djinten; komijn
Durian; sterk ruikende vrucht
E
Ebbie; gedroogde garnalen
Empal; droog gebakken vlees
F
Fenegriek; vlinderbloemig kruid
G
Gendaria; zure vrucht als onrijpe pruim
Gula-aren; palmsuiker
Guia djawa; Javaanse suiker
H
Hati; lever
I
Ikan; vis
Ikan kering; gedroogde vis
Ikan pedah; zoute vis
Ikan tengiri; vissoort
Ikan terie; gedroogde visjes
K
Kaju manis; zoethout
Kambing; geit
Kankungblad; blad van waterplant
Kardemom; specerij
Katjang bras; peulsoort
Katjang idju; gedroogde erwtjes
Katjang kapri; peultjes
Katjang pandjang; kouseband
Keluwèkpitten; pitten van de himbulvrucht
Kemangiblad; toekruid - citroenbasilicum
Kemirie; soort noot
Kenarie; zoete amandel
Kentjur; wortelsoort
Kepiting; kreeft
Ketan; kleefrijst
Ketella; cassave
Ketimun; komkommer
Ketjap; sojasaus
Ketumbar; koriander
Ketupat; rijst in gevlochten mandjes gckookt
Kirai; courgette, augurk
Klabet; fenegriek
Klengkeng; vruchtsoort
Klintjie; konijn
Kodok of Koddok; kikker
Kukusan; gevlochten mand om rijst mee te stomen, stoompan
Kunjit; kurkuma, geelwortel
Kupang; mossel
Kuping-tikus; soort charnpignons
Kutjai; bieslook, prei
Kolang-kaling; vrucht van de suikerpalrn
Kollak; lekkernij
Krokot; postelein
Kwee-kwee; koek, gebak
Kuning; geel
L
Labu; pompoen
Laksa; glazige Chinese vermicelli
Langkwas; wortelsoort, laos
Laos; wortelsoort
Legen; palmwijn
Lengkeng; lychee
Lobak; knol, ramenas
Lombok; Spaanse peper
Lombak idju; groene Spaanse peper
Lombok rawit; zeer scherp pepertje
M
Manga; tropische vrucht
Mangistan; tropische vrucht
Manisan; confiture
Manisan djeruk-kiemkit; soort citroenmarmelade
Manisan djeruk-manis; sinaasappelmarmelade
Mieso; Chinese vermicellisoort
N
Nangka muda; tropische vrucht
Nasi; gekookte rijst
Nasi kuning; gekookte gele rijst
O
Obi; aardvrucht
Obi merah; rode obi
Obi putih; witte obi
Oelek; fijn gewreven kruidenmengsel
U
Ulek; Oelek, fijn gewreven kruidenmengsel
Udang; garnalen
Udang kering; gedroogde garnalen
Opor; gevuld gevogelte
Otak; hersens
P
Palmiet; palmhart
Panggang; geroosterd
Papaja; tropische vrucht
Pedis; scherp van smaak, heet
Peparé; bittere vrucht
Petébonen; stinkbonen
Petis; scherp-pikante pasta
Petis ikan; vispasta
Petis udang; garnalenpasta
Pientjo; vierkant bakje van pisangblad
Pisang; banaan
R
Rambutan; vrucht met harige schil
Rebung; bamboescheuten
Rempah; kruiderijen
Rukem; zure tropische vrucht
S
Salamblad; blad van een lauriersoort
Sambel; sambal; estampte Spaanse peper
Sambelan; sterk gekruide toespijs
Sambel goreng; gebakken sambal
Santen; kokosmelk
Sate; aan pennen bereid gerecht van vlees, vis, garnalen, tempé
of tahoe
Sedep malam; witte nachtlelie
Selassi; basilicum
Seré; citroengras
Sirihkalk; gebluste kalk
Sirikaja; kokossaus bij Ketan
T
Tahu; tahoe; plakken samengeperste sojabonen
Tales; knolgewas
Tangkwé; gedroogde Chinese vrucht
Taotjo; Chinees preparaat van sojabonen
Taugé; spruiten van sojaplant
Telor; ei
Temukuntji; wortelsoort
Tempé; samengeperste gegiste sojabonen
Tepong-bras; rijstebloem
Terubuk; gedroogde viskuit
Terong merah; aubergine
Tiram; oester
Tjabé; Spaanse peper
Tjampuraduk; gemengde, zure groenten
Ttjempeda; soort nangka
Tjinké; kruidnagel
Tjumi-tjumi; inktvisjes
Trasi; fijngestampte gedroogde vis of garnalen
Tumis; groenten in olie gestoofd
W
Wadjan; platte bakpan
Walo; pompoen
Widjen; sesamzaad
Wuni; zure bessen
Z
Zuurzak; tropische vrucht
|